Heidegger: Martin Heidegger, filozofia i sens bycia

21

Martin Heidegger, urodzony 26 września 1889 roku w Meßkirch, a zmarły 26 maja 1976 roku w Fryburgu Bryzgowijskim, był jednym z najbardziej wpływowych i zarazem kontrowersyjnych niemieckich filozofów XX wieku. Jego prace, szczególnie monumentalne dzieło „Bycie i czas” (Sein und Zeit) z 1927 roku, zrewolucjonizowały sposób postrzegania egzystencji, ontologii i fenomenologii, wywierając fundamentalny wpływ na rozwój takich nurtów jak egzystencjalizm. Heidegger, jako syn zakrystiana, wychowywał się w atmosferze katolickiej, a jego droga intelektualna, choć naznaczona wczesnymi powołaniami duchownymi, ostatecznie skierowała go ku filozofii, gdzie wykształcił własne, unikalne pojęcia, takie jak „Dasein” czy „bycie-w-świecie”. Jego życie, jak i myśl filozoficzna, naznaczone są głębokimi pytaniami o sens bycia i bytu, a także skomplikowanymi powiązaniami z historią, w tym z przynależnością do NSDAP.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na maj 2024 roku Martin Heidegger miałby 134 lata.
• Żona/Mąż: Żonaty z Elfride Petri.
• Dzieci: Syn Hermann Heidegger.
• Zawód: Filozof.
• Główne osiągnięcie: Publikacja dzieła „Bycie i czas” (1927).

Martin Heidegger: Filozofia i życie

Martin Heidegger, niemiecki filozof, urodził się 26 września 1889 roku w Meßkirch, a zmarł 26 maja 1976 roku w Fryburgu Bryzgowijskim, w wieku 86 lat. Uznawany jest za jednego z najważniejszych myślicieli XX wieku, którego prace miały fundamentalne znaczenie dla rozwoju fenomenologii, hermeneutyki i egzystencjalizmu. Jego wczesne zainteresowania teologiczne, wynikające z katolickiego wychowania w rodzinie zakrystiana, ostatecznie ustąpiły miejsca zgłębianiu filozofii. Po ukończeniu studiów i habilitacji na Uniwersytecie we Fryburgu, rozpoczął błyskotliwą karierę akademicką, która doprowadziła go do objęcia katedry filozofii na tej samej uczelni. Jego najbardziej przełomowym dziełem jest „Bycie i czas” (Sein und Zeit) z 1927 roku, które wywarło ogromny wpływ na późniejszą myśl filozoficzną.

Rodzina i początki drogi intelektualnej

Martin Heidegger pochodził z rodziny o głębokich korzeniach katolickich; jego ojciec, Friedrich Heidegger, pełnił funkcję zakrystiana. Wychowywał się w atmosferze religijnej, co początkowo skłoniło go do rozważania drogi duchownej. Już w 1903 roku rozpoczął przygotowania do stanu duchownego, a w 1909 roku wstąpił do seminarium jezuickiego. Jednakże, z powodu problemów zdrowotnych, musiał przerwać naukę zaledwie po kilku tygodniach. Ten moment okazał się kluczowy, kierując jego zainteresowania na ścieżkę filozofii. W latach 1924–1928 łączyła go skomplikowana relacja z Hannah Arendt, jedną z jego najwybitniejszych studentek i przyszłą wpływową filozofką, co stanowiło ważny, choć burzliwy, rozdział w jego życiu osobistym i intelektualnym.

Kariera akademicka i przełomowe dzieła

Po porzuceniu studiów teologicznych w 1911 roku, Martin Heidegger w pełni poświęcił się filozofii, czerpiąc inspirację między innymi z prac Edmunda Husserla. Jego akademicka kariera nabrała tempa po uzyskaniu doktoratu w 1914 roku i habilitacji w 1916 roku na Uniwersytecie we Fryburgu. W 1923 roku objął stanowisko profesora nadzwyczajnego w Marburgu, gdzie nawiązał cenne kontakty intelektualne. Punktem zwrotnym w jego karierze była publikacja dzieła „Bycie i czas” w 1927 roku, które przyniosło mu międzynarodowe uznanie i otworzyło drogę do objęcia katedry filozofii we Fryburgu w 1928 roku, zastępując swojego mentora, Edmunda Husserla. Po wojennej przerwie, w semestrze zimowym 1950–51, powrócił na uczelnię jako profesor emerytowany, kontynuując działalność naukową do 1958 roku.

Kluczowe etapy kariery akademickiej

• 1914: Uzyskanie stopnia doktora (PhD) na Uniwersytecie we Fryburgu.
• 1916: Ukończenie habilitacji (Dr. phil. hab.) na Uniwersytecie we Fryburgu.
• 1923: Objęcie stanowiska profesora nadzwyczajnego na Uniwersytecie w Marburgu.
• 1927: Publikacja przełomowego dzieła „Bycie i czas”.
• 1928: Objęcie katedry filozofii na Uniwersytecie we Fryburgu.
• 1933-1934: Okres rektoratu na Uniwersytecie we Fryburgu.
• 1950-1958: Działalność jako profesor emerytowany na Uniwersytecie we Fryburgu.

Zaangażowanie polityczne i okres nazizmu

Przynależność Martina Heideggera do Narodowosocjalistycznej Niemieckiej Partii Robotników (NSDAP), do której wstąpił 1 maja 1933 roku, stanowi jeden z najbardziej kontrowersyjnych aspektów jego biografii. Heidegger był członkiem NSDAP do końca wojny w 1945 roku i aktywnie wspierał reżim, podpisując m.in. „Ślubowanie wierności profesorów…” w listopadzie 1933 roku. Wcześniej, pod koniec I wojny światowej, służył w jednostce meteorologicznej. Pod koniec II wojny światowej, w 1944 roku, został powołany do Volkssturmu. Okres ten rzucił długi cień na jego późniejszą karierę i życie, wywołując liczne debaty etyczne i filozoficzne.

Służba wojskowa i zaangażowanie polityczne

• Ostatni rok I wojny światowej: Służba wojskowa (jednostka meteorologiczna).
• 1 maja 1933: Wstąpienie do NSDAP.
• Listopad 1933: Podpisanie „Ślubowania wierności profesorów…”
• 1933-1934: Okres rektoratu na Uniwersytecie we Fryburgu.
• 1944: Służba w Volkssturmie.
• 1945: Zakończenie członkostwa w NSDAP.

Kontrowersje i dziedzictwo

Po zakończeniu II wojny światowej Martin Heidegger zmagał się z konsekwencjami swojej przeszłości politycznej. Francuskie władze okupacyjne nałożyły na niego zakaz nauczania. W 1949 roku, po procesie denazyfikacyjnym, został sklasyfikowany jako „Mitläufer” (poplecznik), jednak jego związek z nazizmem nadal budził kontrowersje. W słynnym wywiadzie dla „Der Spiegel” z 1966 roku próbował usprawiedliwić swoje poparcie dla nazizmu, co zostało opublikowane pośmiertnie. Jego dzieła, mimo tych kontrowersji, wywarły ogromny wpływ na rozwój filozofii XX wieku, kształtując myślicieli takich jak Herbert Marcuse, Hans-Georg Gadamer czy Hannah Arendt. Wprowadził do filozofii kluczowe pojęcia, takie jak „Dasein” i „bycie-w-świecie”, które nadal są przedmiotem intensywnych badań i dyskusji.

Warto wiedzieć: Pomimo zakazu nauczania po wojnie, Martin Heidegger powrócił na uczelnię w semestrze zimowym 1950-51 jako profesor emerytowany, kontynuując swoją działalność akademicką do 1958 roku.

Ciekawostki i kluczowe pojęcia

Większość swojego przełomowego dzieła „Bycie i czas” Martin Heidegger napisał w swojej wakacyjnej chacie w Todtnauberg, co podkreśla jego związek z naturą i samotnością sprzyjającą głębokim rozmyślaniom.

Jego druga ważna praca, „Przyczynki do filozofii”, napisana w latach 1936–1937, została opublikowana dopiero w 1989 roku, co pokazuje bogactwo jego niedokończonych lub niepublikowanych za życia dzieł. Jego dorobek pisarski jest ogromny i do 2019 roku liczył ponad 100 tomów w wydaniu zbiorowym. Był nauczycielem wielu wybitnych myślicieli, którzy mimo różnic politycznych pozostawali pod wpływem jego myśli. Jego filozofia wprowadziła do dyskursu akademickiego unikalne pojęcia, takie jak „Dasein” (oznaczające specyficzny rodzaj bytu ludzkiego) oraz koncepcję „bycia-w-świecie”, które zrewolucjonizowały sposób myślenia o ludzkiej egzystencji i problemie bycia.

Kluczowe pojęcia i dzieła

• Kluczowe pojęcia: Dasein, bycie-w-świecie.
• Najważniejsze dzieła: „Bycie i czas” (1927), „Przyczynki do filozofii” (napisane 1936-1937, opublikowane 1989).
• Miejsce pracy twórczej: Chata w Todtnauberg.

Martin Heidegger pozostaje postacią o niezwykłym znaczeniu dla współczesnej filozofii. Jego myśl o byciu i egzystencji nadal stanowi kluczowy punkt odniesienia dla dyskusji, a jego złożony życiorys, w tym kontrowersyjne powiązania polityczne, wciąż prowokują do refleksji nad złożonością ludzkiego losu i odpowiedzialności intelektualisty.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Martin_Heidegger