Maria Callas: Niezapomniana primadonna stulecia, ikona opery

20

Maria Callas, urodzona jako Maria Anna Cecilia Sophia Kalogeropoulou 2 grudnia 1923 roku w Nowym Jorku, na [miesiąc rok] ma 100 lat. Uznawana za jedną z najwybitniejszych śpiewaczek XX wieku, zyskała światowe uznanie jako sopranistka o niezwykłej skali głosu i wybitnych zdolnościach aktorskich, nadając jej przydomek „La Divina”. Jej życie, naznaczone zarówno triumfami scenicznymi, jak i osobistymi dramatami, zakończyło się 16 września 1977 roku w Paryżu. Choć na jej nowojorskim akcie urodzenia widniało uproszczone nazwisko Sophie Cecilia Kalos, artystka zawsze podkreślała swoje greckie korzenie, a jej prochy zgodnie z wolą spoczęły nad Morzem Egejskim, symbolizując silną więź z ojczyzną przodków. Maria Callas, z jej potrójnym obywatelstwem (greckim i włoskim, zrzekła się amerykańskiego w 1966 roku), była artystką o międzynarodowym statusie, której wpływ na sztukę operową jest niepodważalny. Jej burzliwe życie osobiste, naznaczone trudnymi relacjami rodzinnymi, w tym traumą po śmierci brata i odrzuceniem przez matkę, stanowiło kontrast dla jej scenicznych sukcesów. Poślubiła Giovanniego Battistę Meneghiniego w 1949 roku, jednak największe emocje wzbudził jej głośny romans z greckim magnatem transportowym Arystotelesem Onassisem, który trwał od 1959 do 1968 roku.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na [miesiąc rok] ma 100 lat.
• Żona/Mąż: Brak danych (nie dotyczy).
• Dzieci: Brak danych (nie dotyczy).
• Zawód: Sopranistka operowa.
• Główne osiągnięcie: Uznana za jedną z najwybitniejszych śpiewaczek XX wieku, rewolucjonistka sztuki operowej.

Podstawowe informacje o Marii Callas

Maria Callas, której pełne imię brzmiało Maria Anna Cecilia Sophia Kalogeropoulou, przyszła na świat 2 grudnia 1923 roku w Flower Fifth Avenue Hospital na Manhattanie w Nowym Jorku. Urodzona z greckich imigrantów, jej nazwisko zostało skrócone przez ojca z Kalogeropoulos do Kalos, a następnie do Callas, aby ułatwić wymowę w Stanach Zjednoczonych. W chwili śmierci, 16 września 1977 roku w Paryżu, Maria Callas miała 53 lata. Zgodnie z jej ostatnią wolą, prochy artystki zostały rozproszone nad Morzem Egejskim w Grecji, co podkreślało jej głębokie przywiązanie do greckich korzeni. Callas posiadała potrójne obywatelstwo – greckie i włoskie, zrzekając się obywatelstwa amerykańskiego w 1966 roku, co świadczy o jej międzynarodowym statusie i skomplikowanych powiązaniach państwowych.

Rodzina i życie prywatne Marii Callas

Relacje rodzinne i dzieciństwo

Życie rodzinne Marii Callas było naznaczone trudnościami. Jej rodzice, George i Litsa, tworzyli niedopasowaną parę. Ojciec, George, był człowiekiem spokojnym, pozbawionym artystycznych ambicji, podczas gdy matka, Litsa, była ambitna towarzysko i marzyła o karierze w sztuce, co często przekładało się na presję wywieraną na córkę. Ogromnym ciosem dla rodziny była śmierć brata Marii, Vassilisa, na zapalenie opon mózgowych latem 1922 roku, co było jednym z powodów decyzji o emigracji do USA. Trudne doświadczenia z dzieciństwa wpłynęły na psychikę młodej Marii, która czuła się „brzydkim kaczątkiem” ze względu na swoją otyłość i brak popularności w porównaniu do pięknej siostry Jackie. Twierdziła, że matka odebrała jej dzieciństwo, zmuszając ją do śpiewania. Szczególnie bolesne były wspomnienia z czasów okupacji Grecji, kiedy to matka zmuszała Marię do kontaktów z włoskimi i niemieckimi żołnierzami w celu zdobycia żywności i pieniędzy dla rodziny, co wywołało u niej głęboką urazę. Po nieudanej próbie pogodzenia się z matką w 1950 roku, Maria całkowicie zerwała z nią kontakt.

Małżeństwo i związki

W 1949 roku Maria Callas poślubiła Giovanniego Battistę Meneghiniego, włoskiego przedsiębiorcę. Ich małżeństwo trwało wiele lat, jednak największe echo w świecie mediów odbił się jej romans z greckim magnatem transportowym Arystotelesem Onassisem. Ten głośny związek trwał w latach 1959–1968, a jego przebieg był stale relacjonowany przez prasę, często przyćmiewając artystyczne dokonania primadonny. Romans z Arystotelesem Onassisem był jednym z najbardziej skandalicznych i medialnych związków w historii. W 1959 roku Callas nawiązała romans z Arystotelesem Onassisem.

Edukacja i rozwój artystyczny Marii Callas

Początki nauki i kluczowi nauczyciele

Droga do kariery wokalnej Marii Callas nie była prosta. Po powrocie do Aten w 1937 roku, jej próba dostania się do Konserwatorium Ateńskiego zakończyła się niepowodzeniem z powodu braku znajomości teorii muzyki. Pierwszą nauczycielką, która dostrzegła jej potencjał, była Maria Trivelli. To ona jako pierwsza zauważyła, że Maria nie jest kontraltem, lecz sopranem dramatycznym, i podjęła pracę nad podniesieniem skali jej głosu. Kluczową rolę w edukacji Callas odegrała hiszpańska sopranistka Elvira de Hidalgo. Pod jej kierunkiem Maria Callas nauczyła się techniki *bel canto*, która stała się fundamentem jej mistrzowskiego śpiewu.

Technika bel canto i dyscyplina w nauce

Podczas nauki u Elviry de Hidalgo, Maria Callas przyswoiła sobie zasady techniki *bel canto*, która kładła nacisk na utrzymanie nawet ciężkiego głosu w lekkości i elastyczności. Nauczycielka szkoliła ją w zakresie skomplikowanych ozdobników, skal i tryli, co pozwoliło Marii Callas na osiągnięcie wirtuozerii wokalnej. Jako nastolatka, Maria była modelową studentką, poświęcając nauce po 5-6 godzin dziennie i spędzając w Konserwatorium od 10 rano do wyjścia ostatniego ucznia. Wierzyła w „strait-jacket” (kaftan bezpieczeństwa) techniki *bel canto*, uważając ją za niezwykle twardy trening wymagający żelaznej dyscypliny. Jej historia pokazuje, że początkowe odrzucenie przez szkołę muzyczną nie przekreśla szansy na światową karierę, a determinacja i ciężka praca mogą przynieść spektakularne rezultaty.

Kariera zawodowa Marii Callas

Debiuty i przełomowe role

Profesjonalny debiut Marii Callas miał miejsce w lutym 1941 roku, w trudnych czasach, kiedy wykonała niewielką rolę Beatrice w operetce „Boccaccio” Franza von Suppé. Jej pierwszą główną rolą była Tosca, którą zaśpiewała w sierpniu 1942 roku. Ta interpretacja spotkała się z entuzjastycznym przyjęciem krytyków, którzy okrzyknęli ją „nową gwiazdą na greckim firmamencie”. Kolejnym znaczącym sukcesem był triumf w greckojęzycznej produkcji „Fidelio” Beethovena w 1944 roku, gdzie wcieliła się w rolę Leonory w starożytnym Odeonie Heroda Attyka. Te wczesne występy w Grecji ukształtowały jej sceniczny wizerunek i przygotowały do międzynarodowej kariery. Callas zadebiutowała profesjonalnie w lutym 1941 roku.

Rozwój kariery i międzynarodowe występy

Po znaczących sukcesach w Grecji, Maria Callas opuściła kraj 14 września 1945 roku, powracając do USA. Głównym celem tej podróży było odnalezienie ojca i rozwój kariery na arenie międzynarodowej. Choć urodziła się w Nowym Jorku, to Europa okazała się kontynentem, gdzie jej talent został w pełni doceniony. Jej kariera nabrała tempa, a Callas zaczęła występować na największych scenach operowych świata, zdobywając uznanie jako primadonna assoluta. Występowała m.in. w La Scali w Mediolanie, Metropolitan Opera w Nowym Jorku, Covent Garden w Londynie, Teatro Colón w Buenos Aires czy Teatro di San Carlo. Jej powrót do USA w 1945 roku był motywowany chęcią ponownego nawiązania kontaktu z ojcem, George’em, co pokazuje, jak ważne były dla niej więzi rodzinne, mimo późniejszych trudności. Występowała na największych scenach operowych świata.

Repertuar i wszechstronność

Maria Callas była fenomenem ze względu na niezwykłą wszechstronność repertuarową. Jej głos i talent pozwalały jej na wykonywanie ról z klasycznej *opera seria*, dzieł Donizettiego i Belliniego, po ambitne partie w operach Verdiego, Pucciniego i Wagnera. Ta zdolność do poruszania się po tak szerokim spektrum stylistycznym i wokalnym uczyniła z niej artystkę wykraczającą poza konwencjonalne ramy. Krytycy podkreślali jej rzadki dar dramatyczny, który pozwalał jej całkowicie wcielać się w odgrywane postaci, nadając im głębię i autentyczność. Callas była znana z niezwykłej dbałości o tekst i znaczenie słów, a nie tylko o czystość dźwięku, co świadczy o jej holistycznym podejściu do sztuki operowej. Zrewolucjonizowała operę, przywracając zapomniane dzieła *bel canto* i kładąc nacisk na prawdę dramatyczną w śpiewie.

Przydomek „La Divina” i uznanie

Dzięki swoim niezwykłym talentom muzycznym i aktorskim, Maria Callas zyskała przydomek „La Divina”, czyli „Boska”. To określenie doskonale oddawało jej status i wpływ na świat muzyki. Leonard Bernstein, wybitny dyrygent i kompozytor, nazwał ją „Biblią opery”, co podkreślało jej autorytet i znaczenie w świecie muzyki klasycznej. Jej głos charakteryzował się ciepłym, lirycznym i intensywnym tonem, który według nauczycielki Marii Trivelli „wirował i buchał jak płomień”. Posiadała niesamowitą naturalną biegłość i umiejętność wykonywania najtrudniejszych arii z najwyższą muzykalnością. Jej wkład w sztukę operową sprawił, że do dziś pozostaje punktem odniesienia dla wszystkich sopranistek podejmujących się ról z repertuaru włoskiego, a magazyn „Opera News” w 2006 roku uznał ją za wciąż najlepiej sprzedającą się wokalistkę muzyki klasycznej i definicję „divy jako artystki”.

Osiągnięcia i nagrody Marii Callas

Nagrody i wyróżnienia

Maria Callas, za swój nieoceniony wkład w świat sztuki, została uhonorowana licznymi nagrodami i wyróżnieniami. Jej dorobek artystyczny został doceniony prestiżową nagrodą Grammy Lifetime Achievement Award, co potwierdza jej niezatarty wpływ na historię muzyki. Ponadto, posiadała tytuł Commendatore OMRI (Orderu Zasługi Republiki Włoskiej), będący wyrazem uznania dla jej wkładu w kulturę Włoch. Te odznaczenia świadczą o tym, jak wysoko ceniono jej talent i osiągnięcia zarówno za życia, jak i pośmiertnie.

Uznanie pośmiertne

Mimo śmierci w 1977 roku, dziedzictwo Marii Callas nadal żyje. W 2006 roku magazyn „Opera News” uznał ją za wciąż najlepiej sprzedającą się wokalistkę muzyki klasycznej i definicję „divy jako artystki”. Jej interpretacje pozostają punktem odniesienia dla młodszych pokoleń śpiewaków i miłośników opery, a jej wpływ na kształtowanie współczesnej sztuki operowej jest niepodważalny. Wpływ wojny na jej życie ukształtował jej twardy charakter i determinację w dążeniu do celu, co jest widoczne w jej niezłomnej postawie na scenie i poza nią.

Kluczowe aspekty życia i kontrowersje związane z Marią Callas

Problemy zdrowotne i metamorfoza fizyczna

Maria Callas zmagała się z poważnymi problemami zdrowotnymi, które wpływały na jej życie i karierę. Cierpiała na silną krótkowzroczność, co sprawiało, że na scenie była niemal ślepa i musiała polegać na swojej intuicji. W połowie kariery przeszła znaczącą metamorfozę fizyczną, tracąc kilkadziesiąt kilogramów. Ta drastyczna utrata wagi, choć uczyniła ją ikoną stylu i jedną z najelegantszych kobiet swoich czasów, według wielu mogła przyczynić się do osłabienia jej głosu i wpłynąć na późniejsze problemy wokalne. Po drastycznej utracie wagi stała się jedną z najelegantszych kobiet swoich czasów, inspirując świat mody.

Rywalizacje i konflikty w środowisku artystycznym

Kariera Marii Callas nie była pozbawiona kontrowersji i konfliktów. Przez lata prasa żyła rzekomym, zaciekłym konfliktem między nią a włoską sopranistką Renatą Tebaldi, choć obie artystki zaprzeczały tej rywalizacji. Na początku kariery w Grecji inne śpiewaczki próbowały uniemożliwić jej występy i wyśmiewały ją w kulisach, zazdroszcząc jej talentu. Jej wybuchowy temperament i rzekomo trudny charakter często przyćmiewały jej osiągnięcia artystyczne, co było tematem licznych doniesień medialnych. Mimo tych trudności, Callas zawsze uczyła się nawet od najmniej utalentowanych kolegów, uważając, że z każdego doświadczenia można wyciągnąć lekcję.

Romans z Arystotelesem Onassisem

Jednym z najbardziej medialnych wątków w życiu Marii Callas był jej burzliwy romans z greckim magnatem transportowym Arystotelesem Onassisem, który trwał od 1959 do 1968 roku. Ich związek, często określany jako pełen pasji i skandali, był stałym tematem tabloidów na całym świecie. Choć ich relacja była intensywna, zakończyła się dla Callas głębokim rozczarowaniem, gdy Onassis poślubił Jacqueline Kennedy. Ten związek, choć romantyczny i pełen emocji, był również źródłem wielu plotek i spekulacji, a jego wpływ na życie prywatne i psychikę artystki był znaczący.

Charakter i temperament

Maria Callas znana była ze swojego silnego charakteru i wybuchowego temperamentu. Media często skupiały się na tych cechach, co czasami przyćmiewało jej niezwykłe osiągnięcia artystyczne. Jej determinacja i pasja, które widoczne były na scenie, często przenosiły się na życie prywatne, prowadząc do konfliktów i napięć. Jednocześnie, jej niezachwiana wiara w sztukę i dążenie do perfekcji sprawiały, że była artystką o niezwykłej sile woli. Ostatnie lata życia spędziła w izolacji w swoim paryskim mieszkaniu, co dodaje tragizmu jej biografii i podkreśla złożoność jej osobowości.

Ciekawostki i dziedzictwo Marii Callas

Maria Callas pozostawiła po sobie bogate dziedzictwo, które nadal inspiruje świat opery. W latach 1937–1945 mieszkała w kamienicy w Atenach, która do dziś jest kojarzona z jej pobytem w Grecji. Jej podejście do nauki, oparte na żelaznej dyscyplinie techniki *bel canto*, uważała za klucz do sukcesu. Poza głosem, posiadała rzadki dar dramatyczny, który pozwalał jej całkowicie wcielać się w odgrywane postaci. Słynęła z pracowitości, ucząc się nawet od najmniej utalentowanych kolegów, wierząc, że z każdego doświadczenia można wyciągnąć lekcję. Decyzja o rozproszeniu prochów nad Morzem Egejskim podkreśliła jej silną więź z greckimi korzeniami, a jej imię na zawsze będzie symbolizować greckie pochodzenie i dumę z korzeni. Jej historia pokazuje, że początkowe odrzucenie przez szkołę nie przekreśla szansy na światową karierę, a doświadczenia z czasów okupacji ukształtowały jej twardy charakter i determinację w dążeniu do celu. Po drastycznej utracie wagi stała się jedną z najelegantszych kobiet swoich czasów, inspirując świat mody. Interpretacja tekstów była dla niej równie ważna jak czystość dźwięku. Do dziś pozostaje punktem odniesienia dla wszystkich sopranistek podejmujących się ról z repertuaru włoskiego.

Kluczowe daty w życiu Marii Callas

• 2 grudnia 1923 – Narodziny Marii Callas w Nowym Jorku.
• Lato 1922 – Śmierć brata Vassilisa, co było traumą dla rodziny.
• 1937 – Powrót do Aten i początki nauki śpiewu.
• 1941 – Debiut zawodowy w operetce „Boccaccio”.
• 1942 – Pierwsza główna rola w operze „Tosca”.
• 1944 – Triumf w produkcji „Fidelio”.
• 14 września 1945 – Wyjazd do USA w celu rozwoju kariery.
• 1949 – Ślub z Giovannim Battistą Meneghinim.
• 1950 – Zerwanie kontaktów z matką.
• 1959–1968 – Romans z Arystotelesem Onassisem.
• 1966 – Zrzeczenie się obywatelstwa amerykańskiego.
• 16 września 1977 – Śmierć w Paryżu.
• 2006 – Uznanie przez „Opera News” za najlepiej sprzedającą się wokalistkę muzyki klasycznej.

Nagrody i wyróżnienia