Miles Davis: ikona jazzu, mistrz trąbki i innowator

20

Miles Dewey Davis III, urodzony 26 maja 1926 roku w Alton w stanie Illinois, był legendarnym amerykańskim trębaczem jazzowym, kompozytorem i liderem zespołów. Uznawany jest za jedną z najbardziej wpływowych i innowacyjnych postaci w historii muzyki XX wieku. Na dzień dzisiejszy (maj 2024) Miles Davis miałby 98 lat. Jego artystyczna droga to podróż przez ewolucję jazzu, od bebopu, przez cool jazz, jazz modalny, aż po jazz fusion. W życiu prywatnym Miles Davis był trzykrotnie żonaty, a jego związki, w tym małżeństwa z tancerką Frances Taylor, modelką Betty Mabry oraz aktorką Cicely Tyson, stanowiły ważny element jego biografii i często odzwierciedlały jego burzliwe życie. Albumem „Kind of Blue” (1959) zrewolucjonizował jazz modalny, a „Bitches Brew” (1970) otworzył drzwi do jazz fusion, na zawsze zmieniając oblicze gatunku.

Jego twórczość, charakteryzująca się nieustannym poszukiwaniem nowych brzmień i odwagą w przekraczaniu granic gatunkowych, wywarła niezatarty wpływ na kolejne pokolenia muzyków na całym świecie. Miles Davis zmarł 28 września 1991 roku w wieku 65 lat w Santa Monica w Kalifornii, pozostawiając po sobie dziedzictwo artystyczne, które do dziś inspiruje i fascynuje miłośników muzyki. Jego status legendy potwierdzają liczne nagrody, w tym wprowadzenie do Rock and Roll Hall of Fame w 2006 roku, oraz ciągłe uznanie w rankingach najważniejszych artystów wszech czasów.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na maj 2024 roku Miles Davis miałby 98 lat.
• Żona/Mąż: Trzykrotnie żonaty (Frances Taylor, Betty Mabry, Cicely Tyson).
• Dzieci: Posiadał dzieci, choć konkretna liczba i imiona w dostępnych danych nie są precyzyjnie określone.
• Zawód: Trębacz jazzowy, kompozytor, lider zespołów.
• Główne osiągnięcie: Zrewolucjonizował jazz poprzez stworzenie i popularyzację jazzu modalnego („Kind of Blue”) i jazz fusion („Bitches Brew”).

Podstawowe Informacje o Milesie Davisie

Pełne imię, pochodzenie i data urodzenia

Miles Dewey Davis III przyszedł na świat 26 maja 1926 roku w Alton w stanie Illinois. Dorastał w zamożnej rodzinie afroamerykańskiej, co zapewniło mu stabilny start życiowy i możliwość rozwoju talentu muzycznego od najmłodszych lat.

Wykształcenie muzyczne i porzucenie studiów

W 1944 roku artysta rozpoczął studia w prestiżowej Juilliard School of Music w Nowym Jorku, gdzie uczył się teorii muzyki i gry na instrumentach. Po trzech semestrach porzucił jednak szkołę, aby w pełni poświęcić się graniu jazzu na żywo, co było jego prawdziwą pasją.

Główny instrument i unikalna technika gry

Choć potrafił grać również na fortepianie i organach elektrycznych, jego głównym i najbardziej rozpoznawalnym instrumentem była trąbka. Wypracował unikalne brzmienie charakteryzujące się brakiem wibrata i preferował czysty, okrągły ton w średnim rejestrze, co nadawało jego grze niezwykłą klarowność i emocjonalny wyraz.

Data i przyczyna śmierci

Artysta zmarł 28 września 1991 roku w wieku 65 lat w Santa Monica w Kalifornii z powodu połączenia udaru mózgu, zapalenia płuc i niewydolności oddechowej.

Status legendy i uznanie

Nawet wiele lat po śmierci, Miles Davis pozostaje jedną z najbardziej wpływowych postaci w historii jazzu i muzyki XX wieku. Jego status legendy potwierdza m.in. wprowadzenie go do Rock and Roll Hall of Fame w 2006 roku.

Rodzina i życie prywatne

Pierwsze małżeństwo z Frances Taylor

W 1959 roku muzyk poślubił tancerkę Frances Taylor. Ich związek trwał do 1968 roku i zakończył się rozwodem. Frances Taylor była nie tylko żoną, ale również ważną muzą dla artysty, pojawiając się m.in. na okładce albumu „Someday My Prince Will Come”.

Związek z Betty Mabry

Drugą żoną muzyka była modelka i piosenkarka Betty Mabry. Ich małżeństwo trwało krótko, od 1968 do 1969 roku. Betty Mabry odegrała znaczącą rolę w życiu muzyka, wpływając na jego stylizację i wprowadzając go w świat muzyki rockowej.

Małżeństwo z Cicely Tyson

W 1981 roku muzyk poślubił aktorkę Cicely Tyson. Ich związek okazał się wsparciem dla artysty, pomagając mu wyjść z trudnego okresu walki z nałogami. Para rozwiodła się w 1989 roku.

Kariera zawodowa i ewolucja muzyczna

Początki w świecie bebopu (1944–1948)

Kariera zawodowa muzyka rozpoczęła się w Nowym Jorku, gdzie grał w kwintetach swojego idola, saksofonisty Charliego Parkera. Zastępując Dizzy’ego Gillespiego, brał udział w przełomowych sesjach nagraniowych dla gatunku bebop.

Narodziny Cool Jazzu – projekt „Birth of the Cool” (1948–1950)

W latach 1948–1950 artysta stanął na czele dziewięcioosobowego zespołu Nonet, z którym nagrał sesje znane jako „Birth of the Cool” dla Capitol Records. Ten projekt, wykorzystując nowe instrumentarium, zapoczątkował styl cool jazz.

Kontrakt z Columbia Records i współpraca z Johnem Coltrane’em

Po sukcesie na festiwalu w Newport w 1955 roku, muzyk podpisał kontrakt z wytwórnią Columbia Records. Rozpoczęła się kluczowa dla rozwoju jazzu współpraca z saksofonistą Johnem Coltrane’em, która miała ogromny wpływ na kształtowanie się hard bopu.

Przełomowy album „Kind of Blue” (1959) i jazz modalny

W 1959 roku artysta nagrał album „Kind of Blue”, który na zawsze wpisał się w historię muzyki jako najlepiej sprzedający się album jazzowy wszech czasów. Jest to fundament jazzu modalnego.

Innowacyjne albumy orkiestrowe z Gilem Evansem

Na przełomie lat 50. i 60. muzyk nawiązał owocną współpracę z aranżerem Gilem Evansem, tworząc serię innowacyjnych albumów orkiestrowych, w tym inspirowane muzyką hiszpańską „Sketches of Spain” (1960).

Okres elektryczny i narodziny Jazz Fusion – „In a Silent Way” i „Bitches Brew”

Pod koniec lat 60. muzyk zaczął eksperymentować z instrumentami elektronicznymi i rytmami rockowymi, co doprowadziło do wydania albumów „In a Silent Way” (1969) i bestseller „Bitches Brew” (1970). Te albumy zapoczątkowały gatunek jazz fusion.

Powrót na scenę muzyczną w latach 80.

Po pięcioletniej przerwie spowodowanej problemami zdrowotnymi, artysta powrócił do nagrywania w 1981 roku albumem „The Man with the Horn”. W późniejszych latach zdobył znaczące uznanie komercyjne dzięki płytom takim jak „Tutu” (1986).

Nagrody, osiągnięcia i wpływ

Uznanie krytyków i pozycja w historii muzyki

Artysta jest powszechnie uznawany za jedną z najważniejszych postaci w historii muzyki XX wieku. Magazyn „Rolling Stone” określił go mianem najbardziej czczonego trębacza jazzowego wszech czasów.

Kluczowa rola w rozwoju gatunków jazzowych

Miles Davis jest uznawany za kluczową postać w rozwoju wielu stylów jazzowych, w tym cool jazz, hard bop, jazz modalny, post-bop oraz jazz fusion. Ta wszechstronność czyni go unikalnym innowatorem.

Zdrowie i wyzwania życiowe

Walka z uzależnieniem od heroiny

Na początku lat 50. artysta zmagał się z silnym uzależnieniem od heroiny, ale w 1954 roku zdołał pokonać nałóg.

Przerwa w karierze spowodowana problemami zdrowotnymi

W latach 1975–1980 artysta znacząco ograniczył swoją aktywność publiczną z powodu pogarszającego się stanu zdrowia, w tym problemów z biodrami.

Kontrowersje i ciekawe fakty z życia

Doświadczenia z dyskryminacją rasową

Artysta wielokrotnie wspominał o doświadczeniach z dyskryminacją rasową, które motywowały go do cięższej pracy i doskonalenia swoich umiejętności.

Reakcja na elektryczny okres kariery

Przejście artysty w stronę muzyki opartej na instrumentach elektrycznych i rytmach rocka było kontrowersyjne wśród konserwatywnych krytyków jazzowych, ale otworzyło nowe ścieżki dla jazzu.

Pierwsza trąbka i początki muzyczne

Pierwszą trąbkę artysta otrzymał w wieku 9 lat w 1935 roku, co zapoczątkowało jego wielką pasję do tego instrumentu.

Talent plastyczny i działalność artystyczna w późniejszych latach

W ostatniej dekadzie swojego życia, oprócz kariery muzycznej, Miles Davis intensywnie zajął się sztukami wizualnymi, tworząc obrazy, które zyskały uznanie.

Aktywność w przemyśle filmowym i telewizyjnym

Lata 80. były dla artysty okresem dywersyfikacji – zaczął pojawiać się w filmach i produkcjach telewizyjnych, rozszerzając swoją działalność artystyczną.

Najważniejsze Albumy i Projekty

Albumy z okresu Cool Jazzu i Hard Bopu

Wczesna kariera muzyka obfitowała w przełomowe nagrania, takie jak „Birth of the Cool” (1948–1950), które stanowiły fundament gatunku cool jazz, oraz „’Round About Midnight” (1955), zapoczątkowujące współpracę z Johnem Coltrane’em.

Fundament Jazzu Modalnego: „Kind of Blue”

Album „Kind of Blue” (1959) jest uważany za arcydzieło jazzu modalnego i najlepiej sprzedający się album jazzowy w historii, rewolucjonizując sposób improwizacji w jazzie.

Eksperymenty z orkiestrą i muzyką fusion

Na przełomie lat 50. i 60. powstały innowacyjne albumy orkiestrowe jak „Sketches of Spain” (1960), a pod koniec lat 60. eksperymenty z elektrycznymi brzmieniami doprowadziły do powstania jazz fusion dzięki albumom „In a Silent Way” (1969) i „Bitches Brew” (1970).

Chronologia Kluczowych Wydarzeń w Karierze

Kariera Milesa Davisa to historia nieustannego rozwoju i zmian. Poniżej przedstawiono chronologiczny przegląd najważniejszych etapów jego artystycznej drogi:

Nagrody i Wyróżnienia

Miles Davis został uhonorowany licznymi nagrodami i wyróżnieniami, które potwierdzają jego znaczący wkład w muzykę, w tym m.in. wprowadzenie do Rock and Roll Hall of Fame w 2006 roku.

Ciekawostki z życia

Życie artysty było pełne fascynujących faktów i pasji poza światem dźwięków:

• Pierwszą trąbkę otrzymał w wieku 9 lat (1935 rok).
• W ostatniej dekadzie życia zajmował się sztukami wizualnymi, tworząc obrazy.
• W latach 80. pojawiał się również w filmach i produkcjach telewizyjnych.

Warto wiedzieć: Choć jego matka wolała, aby uczył się gry na skrzypcach, muzyk od najmłodszych lat wykazywał zamiłowanie do trąbki, która stała się jego życiowym instrumentem.

Miles Davis był nieustannym innowatorem, który zdefiniował na nowo brzmienie jazzu, wywierając trwały wpływ na muzykę XX wieku. Jego zdolność do ewolucji stylistycznej i artystycznej odwagi stanowią wzór dla przyszłych pokoleń twórców, pokazując, jak ważne jest pielęgnowanie swojej unikalnej wizji i odwaga w jej realizowaniu.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Miles_Davis