Peter Sellers: życie, kariera, śmierć na zawał serca.

21

Peter Sellers, właściwie Richard Henry Sellers (ur. 8 września 1925 w Portsmouth, zm. 24 lipca 1980 w Londynie), był brytyjskim aktorem komediowym i dramatycznym, który zdobył międzynarodową sławę dzięki swojej niezwykłej wszechstronności i unikalnemu talentowi do wcielania się w szerokie spektrum postaci. Jego kariera, choć naznaczona prywatnymi problemami, zaowocowała niezapomnianymi rolami, z których najbardziej rozpoznawalna jest kreacja niezdarnego inspektora Jacques’a Clouseau w serii filmów „Różowa Pantera”. Na [lipiec 2024] roku aktor miałby 98 lat.

Richard Henry Sellers przyszedł na świat w rodzinie o zróżnicowanych korzeniach wyznaniowych – ojciec był protestantem, a matka Żydówką. Zgodnie z prawem żydowskim, sam aktor uznawał się za Żyda. Jego formalna edukacja zakończyła się w wieku 14 lat, w 1939 roku, z powodu wybuchu II wojny światowej.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na [lipiec 2024] roku miałby 98 lat.
• Żona/Mąż: Britt Ekland (1964–1968).
• Dzieci: Victoria Sellers.
• Zawód: Aktor komediowy i dramatyczny, perkusista.
• Główne osiągnięcie: Międzynarodowa sława jako Inspektor Clouseau w serii „Różowa Pantera”, rola w filmie „Dr Strangelove”.

Podstawowe informacje o Peterze Sellersie

Prawdziwe imiona i nazwisko

Świat poznał go jako Petera Sellersa, jednak jego prawdziwe imiona i nazwisko brzmiały Richard Henry Sellers. Imię Peter zostało mu nadane przez rodziców na cześć jego starszego brata, który zmarł przed narodzinami. Ten fakt, jak zauważano, odcisnął pewne piętno emocjonalne na jego tożsamości przez całe życie.

Data i okoliczności śmierci

Peter Sellers zmarł 24 lipca 1980 roku w Londynie. Przyczyną jego nagłego odejścia był gwałtowny zawał serca. Aktor odszedł w wieku zaledwie 54 lat, pozostawiając po sobie pustkę w świecie kina, zwłaszcza komediowego.

Pochodzenie etniczne i religijne

Sellers dorastał w rodzinie o zróżnicowanych korzeniach religijnych. Jego ojciec, Bill, był protestantem, podczas gdy matka, Peg, wyznawała judaizm. Sam aktor, zgodnie z prawem żydowskim, uznawał się za Żyda, ponieważ wiara jest dziedziczona po matce. To mieszane pochodzenie mogło wpływać na jego unikalne postrzeganie świata i rolę, jaką odgrywał.

Edukacja i jej zakończenie

Formalna edukacja Petera Sellersa zakończyła się gwałtownie w wieku 14 lat, w 1939 roku. Uczęszczał do rzymskokatolickiej szkoły St Aloysius’ College w Highgate, prowadzonej przez Braci Miłosierdzia. Wybuch II wojny światowej spowodował ewakuację szkoły, a jego matka nie pozwoliła mu na wyjazd z Londynu, co zakończyło jego formalne kształcenie.

Rodzina i życie prywatne Petera Sellersa

Relacja z matką

Relacja Petera Sellersa z matką, Agnes Doreen „Peg” Sellers, była niezwykle silna, a według jego przyjaciela Spike’a Milligana wręcz „niezdrowa”. Jako jedynak, był nieustannie wspierany przez matkę, która pchała go w stronę kariery, w przeciwieństwie do ojca, który wątpił w jego talent. Ta intensywna więź z matką z pewnością wpłynęła na jego późniejsze życie i postrzeganie siebie.

Małżeństwa i dzieci

Życie osobiste Petera Sellersa było burzliwe. W 1964 roku, po zaledwie dziesięciu dniach znajomości, poślubił szwedzką aktorkę Britt Ekland. Z tego związku urodziła się córka Victoria w 1965 roku. Jednak ich małżeństwo, naznaczone licznymi konfliktami, zakończyło się rozwodem w 1968 roku.

Drugie małżeństwo z Britt Ekland

Małżeństwo z Britt Ekland było krótkie, ale intensywne. Choć trwało zaledwie kilka lat, przyniosło narodziny córki Victorii. Niestety, mimo początkowego zauroczenia, związek okazał się nietrwały i zakończył się rozwodem w 1968 roku, pozostawiając po sobie ślad w burzliwej historii życia aktora.

Problemy z tożsamością

Peter Sellers był postacią enigmatyczną, często zmagającą się z własną tożsamością. Twierdził, że poza rolami, które odgrywa, nie posiada żadnego „prawdziwego Petera Sellersa”. To poczucie braku autentycznego „ja” pogłębiało jego problemy z depresją i poczuciem niepewności, stanowiąc ważny element jego psychologicznego portretu.

Kariera zawodowa Petera Sellersa

Debiut sceniczny i wczesne lata

Swoją pierwszą, choć nieświadomą, „rolę” Peter Sellers zaliczył mając zaledwie dwa tygodnie. Został wówczas wyniesiony na scenę Kings Theatre w Southsea przez komika Dicka Hendersona. Jego droga do sławy była długa i zróżnicowana, obejmując początkowo pracę w teatrze od podstaw – w wieku 15 lat zaczynał jako dozorca w Victoria Palace Theatre w Ilfracombe, awansując kolejno na biletera, usera i asystenta kierownika sceny.

Przełom radiowy – „The Goon Show”

Prawdziwy przełom w karierze Petera Sellersa nastąpił dzięki kultowemu programowi BBC Radio „The Goon Show”. W latach 1951–1960, wraz ze Spike’em Milliganem, Harrym Secombe’em i Michaelem Bentine’em, zrewolucjonizował brytyjską komedię. Jego udział w tej audycji ugruntował jego pozycję jako jednego z najzdolniejszych komików swojego pokolenia.

Międzynarodowa sława jako Inspektor Clouseau

Największą międzynarodową rozpoznawalność przyniosła Peterowi Sellersowi niezapomniana rola niezdarnego inspektora Jacques’a Clouseau. W postać tę wcielał się w pięciu filmach z serii „Różowa Pantera” (The Pink Panther) w latach 1963–1978. Jego kreacja inspektora Clouseau stała się ikoną kina komediowego, a samą postać można uznać za jego najbardziej rozpoznawalną rolę. Z pewnością postać tę można zaliczyć do jego kluczowych osiągnięć, podobnie jak role w filmach takich jak „I’m All Right Jack” czy „The Mouse That Roared”.

Współpraca ze Stanleyem Kubrickiem

Peter Sellers miał okazję zaprezentować swój niezwykły kunszt aktorski we współpracy ze słynnym reżyserem Stanleyem Kubrickiem. W filmie „Lolita” z 1962 roku wcielił się w rolę Clare’a Quilty’ego, a w kultowym „Dr Strangelove” z 1964 roku brawurowo zagrał aż trzy różne postacie: kapitana Lionela Mandrake’a, prezydenta Merkina Muffleya oraz tytułowego doktora Strangelove’a. Ta ostatnia rola, w której Sellers pokazał swoje mistrzostwo w transformacji, przyniosła mu nominację do Oscara.

Ostatni wielki sukces – „Wystarczy być”

Tuż przed śmiercią, w 1979 roku, Peter Sellers odniósł kolejny wielki sukces rolą ogrodnika Chance’a w filmie „Being There” (Wystarczy być). Ta minimalistyczna i subtelna kreacja przyniosła mu Złoty Glob dla najlepszego aktora w filmie komediowym lub musicalu oraz nominację do Oscara. Rola ta stanowiła dowód jego niezwykłej wszechstronności i zdolności do poruszania głębszych emocji.

Inne znaczące projekty i filmy

Oprócz wspomnianych ról, Peter Sellers miał na swoim koncie wiele innych znaczących występów. Jego kariera obejmowała takie produkcje jak „The Pink Panther Series”, „Ghost in the Noonday Sun”, „The Great McGall”, „The Optimists”, „The Blockhouse”, „The Running Jumping” czy „The Idiot Weekly”. W latach 50. zyskał rozpoznawalność dzięki „The BBC Radio” i „The Drums”. Jego talent do naśladowania, który stał się fundamentem jego techniki aktorskiej, pozwolił mu na wcielanie się w szerokie spektrum postaci.

Nagrody i osiągnięcia Petera Sellersa

Nominacje do Oscara

Peter Sellers był trzykrotnie nominowany do Nagrody Akademii, co świadczy o jego uznaniu w środowisku filmowym. Dwukrotnie otrzymał nominację w kategorii Najlepszy Aktor Pierwszoplanowy: za rolę w filmie „Dr Strangelove” w 1965 roku oraz za wybitne kreacje w „Wystarczy być” w 1980 roku. Kolejna nominacja przypadła mu w kategorii Najlepszy Krótkometrażowy Film Aktorski.

Zwycięstwo na gali Złotych Globów

W 1980 roku Peter Sellers został uhonorowany prestiżową statuetką Złotego Globu. Otrzymał ją w kategorii najlepszego aktora w filmie komediowym lub musicalu za swoją wybitną rolę w filmie „Wystarczy być”. To wyróżnienie podkreśliło jego mistrzostwo w gatunku komediowym i stanowiło ważne uwieńczenie jego późnej kariery.

Order Imperium Brytyjskiego (CBE)

Za swoje zasługi dla sztuki i kultury brytyjskiej, Peter Sellers został uhonorowany tytułem Komandora Orderu Imperium Brytyjskiego (Commander of the Order of the British Empire). To prestiżowe odznaczenie było wyrazem uznania dla jego znaczącego wkładu w rozwój brytyjskiego kina i teatru.

Zdrowie i kondycja psychiczna Petera Sellersa

Problemy z sercem

Peter Sellers przez wiele lat zmagał się z poważnymi problemami kardiologicznymi. Już w 1964 roku, w wieku zaledwie 39 lat, przeszedł pierwszy bardzo ciężki atak serca. To wydarzenie na pewien czas zahamowało jego karierę, zmuszając go do zwolnienia tempa i skupienia się na zdrowiu. Niestety, mimo starań, problemy z sercem okazały się dla niego śmiertelne.

Kondycja psychiczna

Przez większość dorosłego życia Peter Sellers cierpiał na depresję oraz stany lękowe. Jego problemy z kondycją psychiczną nasiliły się drastycznie w połowie lat 70., co było potęgowane przez nadużywanie alkoholu i narkotyków. Sellers zmagał się z depresją, a jego fizyczne i psychiczne zdrowie ulegało pogorszeniu, szczególnie w połowie lat 70., co nasilało się przez problemy z alkoholem i narkotykami.

Muzyczny talent Petera Sellersa

Talent perkusyjny

Zanim Peter Sellers zdobył sławę jako aktor, był zawodowym perkusistą jazzowym. W czasie II wojny światowej koncertował z różnymi zespołami, rozwijając swoje umiejętności. Spike Milligan, jego bliski współpracownik, uważał nawet, że Peter mógłby zostać jednym z najlepszych perkusistów w kraju, co świadczy o jego znaczącym talencie muzycznym.

Kontrowersje i skandale związane z Peterem Sellersem

Trudny charakter na planie

Peter Sellers był znany z niezwykle trudnego charakteru i wybuchowego temperamentu na planie filmowym. Często popadał w konflikty z reżyserami i innymi aktorami, a jego zachowanie opisywano jako nieprzewidywalne. Trudności we współpracy z nim były znaczące, a Sellers miał konflikty ze swoimi reżyserami i współaktorami, co przyczyniło się do jego reputacji jako trudnej w pracy osobowości.

Sztuczki w celu zdobycia pracy

Na początku swojej kariery, zdesperowany brakiem zleceń, Peter Sellers uciekał się do nietypowych metod zdobywania pracy. Pewnego razu zadzwonił do producenta BBC Roya Speera, udając głos Kennetha Horne’a, wielkiej gwiazdy radia, aby zarekomendować samego siebie. Te desperackie sztuczki pokazują jego determinację w dążeniu do celu.

Ciekawostki z życia Petera Sellersa

Służba wojskowa i Gang Show

Podczas II wojny światowej Peter Sellers służył w Royal Air Force (RAF). Ostatecznie trafił do trupy rozrywkowej „Gang Show” Ralpha Readera, z którą występował w Indiach, Birmie i na Cejlonie. Ta wojskowa przygoda z pewnością wpłynęła na jego późniejsze doświadczenia i rozwój artystyczny.

Zdolności mimiczne

Peter Sellers posiadał niemal nadludzką zdolność naśladownictwa. Potrafił perfekcyjnie odtworzyć dowolny akcent lub sposób mówienia, co stało się fundamentem jego techniki aktorskiej. Ta umiejętność pozwalała mu na wcielanie się w najróżniejsze postacie, od komediowych po dramatyczne.

Pasja do boksu

Sellers wykazywał duże zainteresowanie boksem, szczególnie podziwiał XIX-wiecznego boksera Daniela Mendozę. Co ciekawe, był z nim spokrewniony przez matkę, a portret Mendozy wisiał w jego biurze, świadcząc o jego fascynacji postacią.

Praca w teatrze od podstaw

W wieku 15 lat Peter Sellers rozpoczął swoją karierę w Victoria Palace Theatre w Ilfracombe. Zaczynał od pracy jako dozorca, by następnie awansować na biletera, usera i asystenta kierownika sceny. Te wczesne doświadczenia w teatrze były ważnym etapem w jego drodze do zostania jednym z najwspanialszych aktorów komediowych.

Najważniejsze filmy Petera Sellersa

• „Dr Strangelove” (1964)
• Seria filmów „Różowa Pantera” (1963–1978)
• „Wystarczy być” (Being There) (1979)
• „Lolita” (1962)
• „I’m All Right Jack”
• „The Mouse That Roared”

Nagrody i wyróżnienia Petera Sellersa

Warto wiedzieć: Talent komediowy Petera Sellersa był tak wszechstronny, że potrafił wcielić się w kilka całkowicie odmiennych postaci w jednym filmie, co udowodnił w „Dr Strangelove”, grając aż trzy role.

Podsumowanie

Peter Sellers, brytyjski aktor komediowy i dramatyczny, na zawsze zapisał się w historii kina dzięki swojej niezwykłej zdolności do transformacji i kreowania niezapomnianych postaci. Jego życie, choć naznaczone wewnętrznymi zmaganiami, problemami z tożsamością i zdrowiem, stanowiło inspirację dla widzów na całym świecie. Od kultowej roli inspektora Clouseau po głębokie kreacje w filmach takich jak „Dr Strangelove” czy „Wystarczy być”, Sellers udowodnił, że jest mistrzem swojego fachu, a jego dziedzictwo pozostaje żywe w pamięci miłośników dobrego kina.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Peter_Sellers