Soros: George Soros – najniebezpieczniejszy człowiek świata?

22

George Soros, urodzony 12 sierpnia 1930 roku, to postać o globalnym zasięgu, znana przede wszystkim jako węgiersko-amerykański inwestor, filantrop i były trader finansowy. Na styczeń 2026 roku będzie miał 95 lat. Jego nazwisko jest synonimem nie tylko ogromnego sukcesu na rynkach finansowych, ale także znaczącej działalności filantropijnej. Światową sławę zyskał dzięki spektakularnej spekulacji, która doprowadziła do tzw. „złamania Banku Anglii” podczas kryzysu „Czarnej Środy” w 1992 roku. Obecnie, poprzez swoje Open Society Foundations, George Soros przeznacza miliardy dolarów na wsparcie liberalnych i postępowych inicjatyw politycznych i społecznych, co czyni go jedną z najbardziej wpływowych postaci współczesnego świata.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na styczeń 2026 roku będzie miał 95 lat.
• Żona/Mąż: Tamiko Bolton (od 2013 roku).
• Dzieci: Pięcioro dzieci (Robert, Jonathan, Alexander i dwójka wymienionych w artykule).
• Zawód: Inwestor, filantrop, trader finansowy.
• Główne osiągnięcie: Spektakularna spekulacja, która doprowadziła do „złamania Banku Anglii” w 1992 roku; znacząca działalność filantropijna.

George Soros: Wczesne Lata i Kształtowanie się Osobowości

George Soros, którego pierwotne nazwisko brzmiało György Schwartz, przyszedł na świat 12 sierpnia 1930 roku w Budapeszcie. W obliczu narastającego antysemityzmu na Węgrzech, jego rodzina zdecydowała się na zmianę nazwiska na „Soros” w 1936 roku. Wybór ten był symboliczny – nazwisko to jest palindromem, a w języku węgierskim oznacza „następny”, podczas gdy w esperanto brzmi jak „będzie szybować”. W styczniu 2026 roku George Soros będzie miał 95 lat. Jest on zarówno obywatelem węgierskim, jak i amerykańskim. Wychował się w zamożnej, niepraktykującej rodzinie żydowskiej w Królestwie Węgier. Edukację zdobywał na renomowanej London School of Economics, gdzie w 1951 roku uzyskał tytuł Bachelor of Science (BSc) z filozofii, a cztery lata później, w 1954 roku, obronił tytuł Master of Science (MSc), również w dziedzinie filozofii. Początkowo Soros rozważał karierę akademicką i pracę profesora, jednak niższe niż oczekiwał oceny skłoniły go do podjęcia pracy w londyńskiej firmie inwestycyjnej, co okazało się kluczowym zwrotem w jego życiu.

Rodzina i Życie Osobiste

George Soros pochodzi z rodziny o silnych korzeniach intelektualnych i biznesowych. Jego ojciec, Tivadar Soros, był prawnikiem i cenionym autorem piszącym w języku esperanto, a także redaktorem czasopisma „Literatura Mondo”. Matka, Erzsébet (Elizabeth), prowadziła dochodowy sklep z jedwabiem. Pasja ojca do języka esperanto wywarła znaczący wpływ na młodego George’a, który został wychowany w środowisku posługującym się tym językiem. Co ciekawe, później wykorzystywał tę umiejętność, na przykład przemawiając w Speakers’ Corner w Londynie na temat wartości internacjonalizmu. Życie osobiste George’a Sorosa naznaczone jest trzema małżeństwami.

Relacje małżeńskie i potomstwo

• Annaliese Witschak (małżeństwo w latach 1960–1983)
• Susan Weber (małżeństwo w latach 1983–2005)
• Tamiko Bolton (poślubiona w 2013 roku)

George Soros jest ojcem pięciorga dzieci. Wśród nich znajdują się synowie: Robert, Jonathan oraz Alexander.

Kariera Finansowa: Od Początków do Globalnej Sławy

Kariera finansowa George’a Sorosa rozpoczęła się w 1954 roku w londyńskim banku kupieckim Singer & Friedlander. Początkowo pracował tam jako urzędnik, a następnie przeniósł się do działu arbitrażu. W 1956 roku podjął decyzję o przeprowadzce do Nowego Jorku, gdzie zaczął pracę jako trader arbitrażowy w firmie F. M. Mayer. Specjalizował się w europejskich akcjach, które w tamtym okresie cieszyły się rosnącym zainteresowaniem w Stanach Zjednoczonych. W 1959 roku dołączył do Wertheim & Co., z ambitnym planem przepracowania tam pięciu lat, mając nadzieję zaoszczędzić 500 000 dolarów i powrócić do Anglii, by kontynuować studia filozoficzne. Jednakże, branża finansowa okazała się na tyle fascynująca, że ostatecznie pozostał w tym sektorze.

Przełomowym momentem w karierze Sorosa było założenie w 1970 roku własnej firmy zarządzającej funduszami – Soros Fund Management. Pełniąc funkcję przewodniczącego, współpracował z wybitnymi postaciami świata finansów, takimi jak Jim Rogers czy Stanley Druckenmiller. Jego główny fundusz, początkowo znany jako Double Eagle, został później przemianowany na Quantum Fund. W momencie założenia zarządzał aktywami o wartości 12 milionów dolarów, a do 2011 roku wartość ta wzrosła do imponujących 25 miliardów dolarów. George Soros zyskał światową sławę jako „człowiek, który złamał Bank Anglii” po tym, jak podczas kryzysu „Czarnej Środy” w 1992 roku dokonał krótkiej sprzedaży funtów szterlingów o wartości 10 miliardów dolarów, zarabiając na tej transakcji około 1 miliarda dolarów. W lipcu 2011 roku, aby uniknąć restrykcyjnych przepisów SEC dotyczących ujawniania danych, Soros ogłosił zwrot funduszy zewnętrznym inwestorom (około 1 miliarda dolarów), decydując się na zarządzanie wyłącznie rodzinnym majątkiem o wartości 24,5 miliarda dolarów. Soros dorobił się fortuny dzięki gigantycznym spekulacjom walutowym.

Kluczowe etapy kariery finansowej

• 1954: Rozpoczęcie pracy w Singer & Friedlander w Londynie.
• 1956: Przeprowadzka do Nowego Jorku i praca w F. M. Mayer.
• 1959: Dołączenie do Wertheim & Co.
• 1970: Założenie Soros Fund Management.
• 1992: „Złamanie Banku Anglii” podczas kryzysu „Czarnej Środy”.
• 2011: Zwrot kapitału zewnętrznym inwestorom.

Nagrody i Osiągnięcia

George Soros jest postacią uhonorowaną wieloma prestiżowymi nagrodami i wyróżnieniami, które podkreślają jego znaczący wpływ zarówno w świecie finansów, jak i filantropii. W 2025 roku został uhonorowany Prezydenckim Medalem Wolności (Presidential Medal of Freedom), co jest jednym z najwyższych odznaczeń cywilnych w Stanach Zjednoczonych. Jego zaangażowanie w działalność filantropijną zostało docenione przez magazyn „Forbes”, który w 2020 roku uznał go za „najbardziej hojnego darczyńcę” na świecie. Wyróżnienie to oparto na procentowym udziale przekazanego majątku netto w stosunku do całości jego fortuny, co świadczy o ogromnej skali jego działań charytatywnych.

Wybrane nagrody i wyróżnienia

• Prezydencki Medal Wolności (2025)
• Najbardziej hojny darczyńca według Forbes (2020)

Majątek i Działalność Filantropijna na Skalę Światową

Według danych z maja 2025 roku, majątek netto George’a Sorosa szacowany jest na 7,2 miliarda dolarów. Jest to jednak jedynie ułamek jego pierwotnej fortuny, co jest bezpośrednim wynikiem ogromnej skali jego darowizn. Soros przekazał ponad 32 miliardy dolarów na rzecz Open Society Foundations (OSF), z czego już 15 miliardów dolarów zostało rozdysponowane na cele statutowe organizacji. Stanowi to 64% jego pierwotnego majątku. Jego zaangażowanie w edukację jest szczególnie widoczne poprzez ufundowanie jednego z największych w Europie funduszy wieczystych dla Uniwersytetu Środkowoeuropejskiego (Central European University) w jego rodzinnym Budapeszcie. Wczesna działalność filantropijna Sorosa również była znacząca – między 1979 a 2011 rokiem przekazał ponad 11 miliardów dolarów na cele charytatywne, a do 2017 roku kwota ta wzrosła do 12 miliardów dolarów wydanych na inicjatywy obywatelskie, walkę z ubóstwem i stypendia.

Skala filantropii George’a Sorosa

Warto wiedzieć: Majątek netto George’a Sorosa na maj 2025 roku szacowany jest na 7,2 miliarda dolarów, co stanowi niewielką część jego pierwotnej fortuny ze względu na ogromną skalę darowizn.

Poglady i Wpływ Społeczny

George Soros odegrał istotną rolę w procesie upadku komunizmu w Europie Wschodniej. Jego wsparcie finansowe i aktywność w latach 80. i wczesnych 90. XX wieku przyczyniły się do demokratyzacji regionu. Soros jest autorem ogólnej teorii refleksyjności dla rynków kapitałowych, która zakłada, że wartości rynkowe są napędzane przez omylne idee uczestników, co prowadzi do powstawania baniek spekulacyjnych i cykli „hossy i bessy”. Poprzez swoją fundację Open Society Foundations (OSF), George Soros aktywnie wspiera postępowe i liberalne cele polityczne. Ta działalność uczyniła go obiektem krytyki ze strony europejskich nacjonalistów i innych grup o odmiennych poglądach. Soros zajmuje się także kształtowaniem opinii na szeroką skalę, często przy pomocy mediów pozornie niezależnych.

Kontrowersje i Teorie Spiskowe

Postać George’a Sorosa stała się centralnym punktem licznych teorii spiskowych, często o skrajnie prawicowym zabarwieniu. W tych narracjach przedstawiany jest jako „władca marionetek” stojący za globalnymi spiskami. Ataki te są nierzadko określane jako antysemickie, nawiązując do jego żydowskiego pochodzenia. Jednym z nielicznych cieni na jego karierze finansowej jest wyrok za wykorzystywanie poufnych informacji (insider trading) w związku z transakcjami dotyczącymi akcji banku Société Générale. W 2018 roku „The New York Times” zauważył, że teorie spiskowe na temat Sorosa przeniknęły do głównego nurtu amerykańskiej polityki, stając się powszechnymi niemal w każdym zakątku Partii Republikańskiej. Książka bardzo poczytnego niemieckiego politologa i publicysty Andreasa von Rétyi’ego pt. „George’a Sorosa: Najniebezpieczniejszy człowiek świata” jest przykładem publikacji przedstawiającej go w negatywnym świetle. Jego wpływy bywają łączone z obalaniem rządów i destabilizacją polityczną. Jest on często określany jako „globalny cinkciarz” i osoba „pozbawiona narodów”. Soros jest również kojarzony z krytyką wobec Unii Europejskiej, a w szczególności z kontrowersjami dotyczącymi budżetu UE i jej polityki wobec krajów takich jak Polska i Węgry, co jest przedstawiane jako forma szantażu.

Ciekawostki i Fakty z Życia

Młodość George’a Sorosa przypadła na trudne czasy II wojny światowej. Jako trzynastolatek przeżył nazistowską okupację Węgier. Jego rodzina uniknęła deportacji dzięki zakupionym dokumentom potwierdzającym chrześcijańskie pochodzenie, a on sam podawał się za chrześniaka urzędnika Ministerstwa Rolnictwa. W czasie wojny, jako dziecko, został zmuszony przez Judenrat do roznoszenia zawiadomień o deportacji do żydowskich prawników. Jednak po ostrzeżeniu ojca o ich treści, zaprzestał wykonywania tego zadania. Paradoksalnie, Soros określił rok 1944 jako „najszczęśliwszy w swoim życiu”, ponieważ mógł wtedy z bliska obserwować heroizm swojego ojca w ratowaniu ludzi. Podczas studiów w Londynie, aby się utrzymać, pracował jako bagażowy na kolei oraz jako kelner. W trudnej sytuacji finansowej otrzymał wsparcie w wysokości 40 funtów od organizacji charytatywnej Kwakrów. Poza tym, George Soros stał się celem nieudanej próby zamachu, co wiązało się z jego aktywnością polityczną i licznymi groźbami, jakie otrzymywał ze strony przeciwników ideologicznych. Jego teoria refleksyjności została opisana w książkach takich jak „The Alchemy of Finance” oraz „The New Paradigm for Financial Markets”. Jest on również powiązany z organizacjami takimi jak Moveon.org. Jego działania i wpływy są często analizowane przez media takie jak Financial Times, Wall Street Journal, Business Insider, Washington Post, a także ABC News i Wikipedia. Jego wpływ na politykę jest widoczny w kontekście administracji Bidena i wcześniejszych prezydentur, a jego działalność jest często analizowana w kontekście kryzysów finansowych, takich jak The Credit Crisis of 2008. Soros jest również kojarzony z The Tragedy of the European Union.

Kluczowe wydarzenia z życia George’a Sorosa

• 1930: Narodziny jako György Schwartz w Budapeszcie.
• 1936: Zmiana nazwiska rodziny na „Soros”.
• 1944: Przetrwanie nazistowskiej okupacji Węgier.
• 1951: Uzyskanie tytułu BSc z filozofii na London School of Economics.
• 1954: Obrona tytułu MSc z filozofii na London School of Economics.
• 1954: Początek kariery finansowej w Singer & Friedlander.
• 1970: Założenie Soros Fund Management.
• 1992: Spekulacja na funcie brytyjskim podczas kryzysu „Czarnej Środy”.
• 2011: Zwrot kapitału zewnętrznym inwestorom.
• 2025: Uhonorowanie Prezydenckim Medalem Wolności.

George Soros, jako postać o ogromnym wpływie na globalne finanse i politykę, dowodzi, że determinacja i wizja mogą prowadzić do niezwykłych osiągnięć. Jego droga od przetrwania wojny do miana wpływowego inwestora i filantropa stanowi inspirujący przykład, choć jego działalność budzi również znaczące kontrowersje. George Soros jest przykładem osoby, której życie i decyzje ukształtowały współczesny świat finansów i dyskurs społeczno-polityczny.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/George_Soros