William Shakespeare, uznawany za poetę narodowego Anglii i jednego z najwybitniejszych pisarzy w historii literatury angielskiej, żył w latach 1564–1616. W maju 2024 roku miałby 460 lat. Jego dorobek obejmuje 38 sztuk teatralnych i 154 sonety, w tym tak znane dzieła jak „Hamlet” czy „Romeo i Julia”. Szekspir pełnił potrójną rolę zawodową: poety, dramaturga i aktora, a jego wpływ na teatr i język angielski jest nieoceniony.
Urodzony w Stratford-upon-Avon, William Shakespeare jest postacią, której imię stało się synonimem literackiego geniuszu. Tradycyjnie przyjmuje się datę jego urodzenia na 23 kwietnia 1564 roku, bazując na dacie chrztu. Mimo braku ujednoliconej pisowni w epoce elżbietańskiej, jego nazwisko przetrwało w licznych wariantach. Zmarł 23 kwietnia 1616 roku (według kalendarza juliańskiego, co odpowiada 3 maja 1616 roku według gregoriańskiego) w swoim rodzinnym mieście. Jego status jako poety narodowego Anglii i jednego z najwybitniejszych pisarzy świata jest niezaprzeczalny, a jego wszechstronność jako poety, dramaturga i aktora nadal inspiruje.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: W maju 2024 roku miałby 460 lat.
- Żona/Mąż: Anne Hathaway
- Dzieci: Susanna, Hamnet (zmarł w wieku 11 lat), Judith
- Zawód: Poeta, dramaturg, aktor
- Główne osiągnięcie: Stworzenie ponadczasowych dzieł literackich, które ukształtowały teatr i język angielski.
Podstawowe informacje o Williamie Szekspirze
Data i miejsce urodzenia
William Shakespeare przyszedł na świat w Stratford-upon-Avon, prawdopodobnie 23 kwietnia 1564 roku. Choć dokładna data jego narodzin nie została formalnie udokumentowana, tradycja wskazuje na ten dzień, bazując na dacie chrztu w kościele Świętej Trójcy, który odbył się 26 kwietnia tego samego roku. Stratford-upon-Avon było wówczas ważnym ośrodkiem w hrabstwie Warwickshire, które stało się kolebką wybitnego dramaturga.
Warianty nazwiska i pisownia
W epoce elżbietańskiej pisownia nazwisk nie była ujednolicona, co doprowadziło do istnienia ponad stu wariantów zapisu nazwiska Szekspira, takich jak Shakspere, Shakspear czy Shakespere. Ta różnorodność odzwierciedlała ówczesne realia językowe i brak standardów ortograficznych.
Data i miejsce śmierci
William Shakespeare zmarł 23 kwietnia 1616 roku według kalendarza juliańskiego, co odpowiada 3 maja 1616 roku według kalendarza gregoriańskiego. Podobnie jak w przypadku narodzin, jego śmierć nastąpiła w rodzinnym Stratford-upon-Avon. Został pochowany w kościele Świętej Trójcy w Stratford.
Status narodowy i literacki
William Shakespeare jest powszechnie uznawany za poetę narodowego Anglii oraz jednego z najwybitniejszych pisarzy w historii literatury angielskiej i światowej. Jego wpływ na rozwój języka angielskiego i dramaturgii jest nie do przecenienia. Pełnił on potrójną rolę zawodową: był cenionym poetą, płodnym dramaturgiem oraz aktywnym aktorem.
Życie prywatne Williama Szekspira
Rodzice i pochodzenie
William był trzecim z ośmiorga dzieci Johna Shakespeare’a i Mary Arden. Jego ojciec, John, był rękawicznikiem i aktywnie działał w lokalnej polityce. Matka, Mary Arden, pochodziła ze znanej rodziny ziemiańskiej. To pochodzenie zapewniło młodemu Williamowi dostęp do edukacji i sprzyjającego rozwoju intelektualnego środowiska.
Edukacja w Stratford
Młody William uczęszczał do lokalnej szkoły w Stratford, gdzie zgłębiał łacinę, historię, retorykę i literaturę antyczną. Prawdopodobnie jego edukacja została przerwana w wieku około 14 lub 15 lat z powodu kłopotów finansowych ojca.
Małżeństwo z Anne Hathaway
W 1582 roku, mając 18 lat, William Shakespeare poślubił Anne Hathaway, która była od niego starsza o osiem lat. Małżeństwo mogło być spowodowane ciążą Anne, co stanowiło ważny etap w życiu młodego Williama.
Dzieci i potomstwo
William Shakespeare i Anne Hathaway mieli troje dzieci: córkę Susannę oraz bliźnięta – syna Hamneta i córkę Judith. Tragiczna śmierć jedynego syna, Hamneta, w wieku 11 lat, z pewnością odcisnęła piętno na życiu rodzinnym pisarza.
| Imię | Data urodzenia | Uwagi |
|---|---|---|
| Susanna | (nieznana) | Najstarsza córka |
| Hamnet | (nieznany) | Syn, zmarł w wieku 11 lat |
| Judith | (nieznana) | Córka, bliźniaczka Hamneta |
Kariera zawodowa Williama Szekspira
Okres „straconych lat”
Okres od około 1585 do 1592 roku, nazywany „straconymi latami”, jest okresem, o którym wiemy bardzo niewiele. Istnieją jedynie domysły dotyczące jego pracy jako guwernera, sekretarza lub początkującej kariery aktorskiej.
Aktywność twórcza – sztuki i sonety
W latach 1586–1612 William Shakespeare stworzył 38 sztuk teatralnych i 154 sonety, w tym tak znane dzieła jak „Hamlet”, „Makbet”, „Romeo i Julia”, „Sen nocy letniej” czy „Król Lear”. Jego twórczość charakteryzowała się rzadką umiejętnością sukcesów zarówno w gatunku komedii, jak i tragedii, a jego prace do dziś stanowią kanon literatury światowej.
Działalność aktorska i teatralna
Oprócz pracy jako pisarz, William Shakespeare był również aktywnym aktorem. Już w 1610 roku odnotowano, że grywał role „królewskie”, co świadczy o jego talencie i pozycji w trupie teatralnej. Był członkiem Lorda Szambelana, która później stała się Królewską Kompanią, mającą swój teatr – Globe Theatre.
Osiągnięcia i wpływ Williama Szekspira
Wpływ na język angielski – neologizmy
William Shakespeare jest uznawany za najczęściej cytowanego pisarza anglojęzycznego świata i wprowadził do języka angielskiego około 1600 nowych słów i zwrotów. Jego bogactwo słownictwa i innowacyjne użycie języka ukształtowały sposób, w jaki mówimy i piszemy do dziś.
Pośmiertna sława i kult
Choć za życia cieszył się uznaniem, prawdziwy kult i status literackiego geniusza Szekspira ugruntowały się po jego śmierci, zwłaszcza w XIX wieku. Jego sztuki są nadal wystawiane na całym świecie, a jego wpływ na literaturę i kulturę globalną jest nieporównywalny.
Najsłynniejsze dzieła (tragedie, komedie)
Do kanonu literatury światowej należą przede wszystkim tragedie Williama Szekspira, takie jak „Hamlet”, „Makbet” czy „Romeo i Julia”. Równie cenione są jego komedie, np. „Sen nocy letniej”, „Wieczór Trzech Króli” czy „Poskromienie złośnicy”. Warto wspomnieć również o jego kronikach historycznych.
Polonica w twórczości i wpływ na literaturę polską
Twórczość Williama Szekspira wywarła znaczący wpływ na polską literaturę i kulturę. Wielu wybitnych polskich literatów, jak Stanisław Słowiński czy Stanisław Barańczak, zajmowało się przekładami jego dzieł, przyczyniając się do ich obecności na polskiej scenie i w polskiej kulturze.
Ciekawostki i kontrowersje związane z Williamem Szekspirem
Dom rodzinny jako muzeum
Dom rodzinny Williama Szekspira przy Henley Street w Stratford-upon-Avon przetrwał do naszych czasów i dziś pełni funkcję muzeum poświęconego artyście, przyciągając tysiące turystów z całego świata.
Debata nad autorstwem dzieł
Jedną z najbardziej intrygujących debat w historii literatury jest kwestia autorstwa dzieł przypisywanych Williamowi Szekspirowi. Pojawiają się alternatywne teorie, sugerujące innych autorów, jednak większość badaczy utrzymuje, że dowody historyczne przemawiają za autorstwem Szekspira.
Chronologia dzieł
Kolejnym punktem spornym wśród historyków literatury jest dokładna chronologia powstawania poszczególnych sztuk i wierszy Williama Szekspira. Datowanie jest często oparte na analizie stylistycznej i historycznych odniesieniach, co pozostaje wyzwaniem dla badaczy.
Warto wiedzieć: Choć za życia William Shakespeare cieszył się popularnością, jego prawdziwy kult i status literackiego geniusza ugruntowały się dopiero po śmierci, kiedy to jego dzieła zaczęły być doceniane przez prominentne osobistości.
Dzieło Williama Szekspira, mimo upływu wieków, nadal porusza serca i umysły czytelników i widzów na całym świecie, przypominając o ponadczasowej sile ludzkiego doświadczenia i nieprzemijającej wartości jego literackiego dziedzictwa.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Jakie utwory napisał Szekspir?
William Szekspir napisał około 39 sztuk teatralnych, 154 sonety oraz kilka innych wierszy. Jego twórczość obejmuje tragedie, komedie, romanse i kroniki historyczne.
Jakie są najsłynniejsze dzieła Szekspira?
Do najsłynniejszych dzieł należą tragedie takie jak „Hamlet”, „Romeo i Julia”, „Makbet” czy „Król Lear”. Popularnością cieszą się również komedie, na przykład „Sen nocy letniej” i „Poskromienie złośnicy”.
W jakiej epoce tworzył Szekspir?
Szekspir tworzył w epoce elżbietańskiej i jakobińskiej, która przypada na przełom XVI i XVII wieku. Był to okres rozkwitu teatru angielskiego i znaczących przemian kulturalnych.
Z czego zasłynął Szekspir?
Szekspir zasłynął jako najwybitniejszy dramaturg wszech czasów, mistrzowsko posługujący się językiem i zgłębiający ludzką psychikę. Jego dzieła do dziś są wystawiane na scenach całego świata i stanowią kanon literatury światowej.
Źródła:
https://pl.wikipedia.org/wiki/William_Shakespeare
